Чтение онлайн

на главную - закладки

Жанры

Проста ў сярэдзіну

Алесь Аркуш

Шрифт:

здаецца, ведаю цябе зь сівой даўніны

столькі ж, колькі гэтыя Пагоні на тваіх

брамах і сьценах.

Скачуць вершнікі да роднага Полацку,

нясуць весткі з Вавэля --

не загады, бо ня любіць Полацак загадаў, –

толькі весткі пра інтрыгі, балі і фаварытаў,

альбо просьбы аб вайсковай дапамозе;

ня

шмат тваіх слаўных сыноў, Полацак,

наведвалі гэтыя шыкоўныя залі,

ступалі на гэты ганаровы брук,

дзівіліся з гэтых шэдэўраў-габэленаў,

якімі шчодра завешаны сьцены палацу;

а хто і патрапляў сюды,

на вочы караля суседняе краіны,

ці заўсёды ён памятаў пра цябе,

вялікі Полацак?

Ці не асьляпляла яго багацьце

і пашанота двара манарха?

Ці не прачыналася тут, сярод бляску

і велічы, пачуцьцё зайздрасьці і сваёй

непаўнавартасьці?

І тады, забыўшыся на гонар,

сьпяшаліся зайздросьнікі засьведчыць

сваю адднасьць чужому каралю,

зракаліся сваіх звычаяў, традыцыяў, мовы,

забыйшыся на цябе, Полацак.

Быў у гэтых краёх, прынамсі, адзін палачанін

які выправіўся юнаком у далёкі Кракаў,

звалі яго Францішак;

толькі не блукаў ён па каралеўскіх залях,

не разглядваў біблійных сюжэтаў

на вялікіх – на усю сьцяну – габэленах,

не частаваўся смажанай алянінай са стала манарха

– - па веды выправіўся ў чужаніцу Францішак.

Я ступаў на тыя самыя сходы,

па якіх хадзіў дапытлівы палачанін,

гукаў у тыя самыя сутарэньні,

якія памятаюць голас юнака зь берагоў Дзьвіны,

дакранаўся да сьценаў храму навукі,

якія захоўваюць цеплыню ягоных далоняў,

пытаўся ў прафэсараў: як пабачыць земляка?

Ды ніхто ня ведаў – толькі паціскалі ў адказ

плячыма.

Усё адно я знайшоў яго.

На хвіліну Скарына адарваўся ад пільнага занятку

і, як сучасны кампутар, імкліва счытаў з майго твару

апошнія навіна з Бацькаўшчыны.

Ня буду

доўга замінаць, дружа Францішак,

о! колькі наперадзе ў нас працы!

Да пабачэньня! Плёну дзеля велічы роднага Полацку!

А я сёньня адпачываю.

Вечарам зь сябрам выправімся

ў містычную рэстарацыю “Ружы і кроў”,

дзе замовім чырвонага віна,

якое, перш чым наліць у нашыя фужэры,

даюць пакаштаваць на смак.

Мы вып’ем за Полацак і за тваё здароўе, дружа Францішак!

Я буду па-беларуску

апавядаць сябру пра чароўнае месца,

дзе Палата сустракаецца зь Дзьвіною,

дзе Ян Баршчэўскі напаткаў свае фантастачныя прыгоды,

дзе Ластоўскі шукаў таямнічыя лабірынты…

Мой суразмоўца, які ніколі ня быў у Полацку,

будзе ветліва слухаць,

часам незаўважна пакідаючы цьмяную залю-сутарэньне

дзеля якіхсьці тэрміновых развагаў і думак.

Я гатовы апавядаць гэтым сьценам, манэкену мніха,

які стаіць за маёй сьпіной,

і нетаропкай афіцыянтцы…

Заўтра Вавэль будзе такім самым, якім памятаю яго з мінуўшчыны,

і пазаўтраму, і праз год, і праз стагодзьдзе,

і толькі Полацак будзе мяняцца:

адновіцца ўнівэрсытэт, вярнуўшыся ў муры былога Езуіцкага калегіюму,

адбудуецца сабор сьвятога Стэфана,

паўстануць помнікі героям, якія праславілі места,

народзіцца пантэон выбітных людзей Краіны,

а пад старажытнымі скляпеньнямі ўніверсытэту

зноў галава Дзядка, якая ўмее гаварыць на тузіне

эўрапейскіх моваў, будзе даваць парады полацкім шкалярам.

Калі ты прыедзеш адпачыць да нас у Полацак,

я абавязкова зваджу цябе да гэтай разумнай галавы,

каб ты сам-насам запытаўся ў яе пра ўласнае патаемнае,

пасьля чаго я правяду цябе па полацкіх лёхах

да самых Бельчыцаў,

дзе мы зойдзем у рэстарацыю “У братоў базыльянаў”,

замовім чырвонага віна і вып’ем за цябе, Вавэль!

Кракаў-Полацак, травень 1999 г.

<
Поделиться:
Популярные книги

Американская трагедия

Драйзер Теодор
150. Библиотека всемирной литературы
Проза:
классическая проза
8.00
рейтинг книги
Американская трагедия

Вечный Герой (сборник)

Муркок Майкл Джон
Шедевры фантастики
Фантастика:
эпическая фантастика
6.25
рейтинг книги
Вечный Герой (сборник)

Магический спецкурс

Летняя Лена
Фантастика:
фэнтези
5.75
рейтинг книги
Магический спецкурс

Бастард Императора

Орлов Андрей Юрьевич
1. Бастард Императора
Фантастика:
фэнтези
аниме
5.00
рейтинг книги
Бастард Императора

Дважды одаренный. Том V

Тарс Элиан
5. Дважды одаренный
Фантастика:
аниме
альтернативная история
городское фэнтези
5.25
рейтинг книги
Дважды одаренный. Том V

Дом скитальцев (изд.1976)

Мирер Александр Исаакович
Библиотека приключений и научной фантастики
Фантастика:
научная фантастика
8.33
рейтинг книги
Дом скитальцев (изд.1976)

Иоанна Хмелевская (Избранное)

Хмелевская Иоанна
Детективы:
исторические детективы
5.00
рейтинг книги
Иоанна Хмелевская (Избранное)

Подходящие условия для выживания 1

Косов Сергей Михайлович
1. Начальная итерация
Фантастика:
боевая фантастика
космическая фантастика
рпг
фэнтези
фантастика: прочее
попаданцы
5.00
рейтинг книги
Подходящие условия для выживания 1

"Современная зарубежная фантастика-2". Компиляция. Книги 1-24

Уэллс Марта
Современная зарубежная фантастика
Фантастика:
боевая фантастика
космическая фантастика
попаданцы
альтернативная история
постапокалипсис
5.00
рейтинг книги
Современная зарубежная фантастика-2. Компиляция. Книги 1-24

Темный ангел

Боумен Салли
Любовные романы:
современные любовные романы
5.75
рейтинг книги
Темный ангел

Наедине с собой

Сухомозский Николай Михайлович
Документальная литература:
биографии и мемуары
5.00
рейтинг книги
Наедине с собой

Конан Дойл

Чертанов Максим
1132. Жизнь замечательных людей
Документальная литература:
биографии и мемуары
5.00
рейтинг книги
Конан Дойл

Родовая магия

Layna
Проект «Поттер-Фанфикшн»
Фантастика:
фэнтези
5.00
рейтинг книги
Родовая магия

"Фантастика 2023-203", Компиляция. Книги 1-22

Романовский Борис Владимирович
Фантастика 2023. Компиляция
Фантастика:
боевая фантастика
попаданцы
альтернативная история
5.00
рейтинг книги
Фантастика 2023-203, Компиляция. Книги 1-22