Чтение онлайн

на главную - закладки

Жанры

Шрифт:

Тўри сўз ёки аилли бўлиш ул учун ортича хусусият вати келса кўргиликдир.

– 

Тўри айтасан, ал сен учун хатто зарарли, хужайинингга нисбатан аилли бўлсанг оласан балога.

– 

Бундай кўргиликларга кўп учраб калтакни тайида олган пайтларим кўп бўлган.

– 

Майли, кўп гапириб юбордик энди масал айтиб мени бир увонтирсанг сени сотиб оламан.

– 

Бир эмас бир неча масал айтганим бўлсин

ПРОМЕТЕЙ BA

ОДАМЛАР

Прометей Зевс амри билан лойдан одамлар ва хайвонлар-ни яратди. Бирок Зевс кўрдики, онгсиз хайвонлар анча купайиб кетибди. У айвонларнинг бир исмини нобуд килиб, одамлар ясашни буюрди. Прометей топширини бажарди; аммо окибати шундай бўлдики, айвонлардан кайта ясалган одамлар инсон киёфасини олган эсалар-да, алблари айвон тахлитлигича колаверди.

Масал купол ва нодон кимсаларга карши каратилган.

ГЎНГKAPFA БИЛАН ТУЛКИ

Гўнгкарга бир бўлак гўштни илиб кетиб дарахтга унди. Буни кўрган тулкининг ўша гўштни егиси келди, гўнгарганинг тўрисида туриб олиб матовларни ёдира кетди: у наадар улу, наадар чиройли, барча кушлар устидан подшо бўлса бошалардан яхширок подшолик илишига хеч шубха йу, албатта, овози ам бўлганда шундай бўлиши турган гan эди. Гўнгарга ўзининг овози борлигини жуда кўрсатгиси келиб, аттик. аиллаб юборди, шу онда гўшт озидан тушиб кетди. Тулкихон эса югургилагенча гўштга ёпишди-да, шундай деди: «Эх, аравой, агар каллангда аклинг хам булгандами, подшохлик илиш учун сенга боша хеч нарса керак бўлмасди».

Масал лама одамга нисбатан ўринлидир.

ЭМАН ВА АМИШ

Эман билан амиш, ким кучли, деб бахслашибдилар. Кучли шамол турганда амиш унинг шиддатидан ерга апишиб, омон олибди; эман булса шамолни бутун , куксини тутиб арши олибди, кучли шамол уни илдиз-пилдизи билан упориб ташлабди.

Масал кудратлилар билан бахслашмаслик жоизлигини кўрсатади.

АРСЛОН ТЕРИСИНИ ЁПИНГАН ЭШАК

Эшак арслон терисини ёпиниб, нодон айвонларнинг утакасини ёриб, у ёчдан бу ёкка юра бошлади. Тулкихонни куриб уни ам уритмокчи бўлди; биро тулкихон унинг анграшини эшитиб, деди: «Амин бўлки, агар анграшингни эшитмаганимда, сендан уран бўлардим!»

Баъзи калтафамлар вахима кўтариб, ўзларининг нархини оширмочи бўладилар, биро гап-сўзлари билан кимлигини фош килиб уядилар.

ЙУЛОВЧИ БИЛАН ГАЗАНДА

Йуловчи киш пайти йулда бораётиб совудан тиришиб, улаётган бир илонга кўзи тушди. Рами келиб уни ердан олдида, уйнига солиб исита бошлади. Илон карахтлигида жим ётди, биро жон кириб, тирилгани захоти халоскорининг орнидан чади. Ажали етаётганини англаган йуловчи пушаймон бўлиб деди: «Ўзимни худо урган: нега ўлаётган

газандани уткардим, у хатто тирик бўлса ам ўлдириш керак эди-ку?»

Масал ёвуз одам хеч ачон яхшиликка яхшилик билан жавоб айтармаслиги, биро иложини топса валинеъматига арши бош кўтариши муаррарлигидан огох этади.

– 

Масалларинг жуда ибратли, сен мени хайратга солабошладинг.

– 

Шунинг учун мени сотиб олинг деяпманда.

– 

Нима учун айнан менинг сотиб олишимни истаяпсан?

– 

Сиз бироз инсофли одамга ўхшайсиз.

– 

Бошалари инсофсизми?

– 

Нафаат инсофсиз, ўта бешафат ва золим бўлишади – деди у кўйлагини кўтариб – манабу алтак изларини кўриб ўзингиз хулоса иларсиз.

– 

Бай-бай, со жойинг олмабди-ку.

– 

Биз улларнинг нафаат бадани, тахир ва хаоратлардан дилларимиз пора-пора бўлиб тилинган.

– 

Эх бечора ул, ўзинг ам бу кўргиликларга сабабчи бўлгандирсан.

– 

Албатта ўзим ам айбдорман.

– 

Нима айбинг бор?

– 

Фаат тўри сўзлайман холос.

– 

Нега ёлон ишлатмайсан?

– 

Борди-ю ёлон ишлатсам у ошкор бўлиб олса атти жазолашади, ўлдириб юборишлари ам мумкин.

– 

Яна боша масалларни ам биласанми?

– 

Беисоб масаллар биламан.

– 

ани яна эшитайликчи

ЧОЛ В А АЖАЛ

Бир куни чол ўтин илгач, уни оралаб уйига жўнади; йўл узо эди, жуда чарчади, ўтинни ерга отиб ташлаб, ўзига ўлим тилай бошлади. Шунда ажал пайдо бўлиб, нега чаирдинг, деб сўради. «Мана бу ўтинни елкамга уйиб юборсанг, деб чаирдим», – деди чол.

Масал одам ар анча бахтсиз бўлса ам, хаётни яхши кўражагига ишорадир.

ОБОН ВА ТУЛКИХОН

обон дарахтнинг остида туриб тишини айрашга киришди. Тулкихон унинг нега шундай илаётганини сўради: овчилар ам кўринмайди, боша бирор фалокатдан ам дарак йўк, лекин сен тишларингни айраётирсан? обон жавоб берди: «аракатим бехуда эмас: фалокат бостириб келганда, тишларимни ўткирлашга ват сарфлаб ўтирмайман, тайёр турган бўламан».

Масал хавфхатарларга аввалдан тайёрланиш зарурлигини утиради.

– 

Анчагина ибратли масаллар айтдинг, сени сотиб оламан.

– 

Сухбатларинг анчагина жиддий тус олгани учун сизларни ўйиб бердим – деди улфуруш.

– 

Бу улингиў бадбашара бўлса ам менга ёиб олди, уни сотиб оламан.

– 

Бу ишингиздан пушаймон бўлмайсиз жаноб – деди у пулнинг хидини сезиб – менга олса пул ам олмай сизга сийлов илиб юборар эдим, лекин янги улларни харид илишга дастмоям етмайро турибди.

Поделиться:
Популярные книги

Белое танго

Вересов Дмитрий
Приключения:
прочие приключения
5.00
рейтинг книги
Белое танго

Лицо отмщения

Свержин Владимир Игоревич
13. Институт экспериментальной истории
Фантастика:
фэнтези
7.00
рейтинг книги
Лицо отмщения

Последний реанорец. Том I и Том II

Павлов Вел
1. Высшая Речь
Фантастика:
фэнтези
7.80
рейтинг книги
Последний реанорец. Том I и Том II

Наша навсегда

Зайцева Мария
2. Наша
Любовные романы:
современные любовные романы
эро литература
5.00
рейтинг книги
Наша навсегда

Беглец

Бубела Олег Николаевич
1. Совсем не герой
Фантастика:
фэнтези
попаданцы
8.94
рейтинг книги
Беглец

История Похитителя Тел

Райс Энн
4. Хроники вампиров
Фантастика:
ужасы и мистика
8.87
рейтинг книги
История Похитителя Тел

Те, кто внизу. Донья Барбара. Сеньор Президент

Астуриас Мигель Анхель
133. Библиотека всемирной литературы
Проза:
классическая проза
5.50
рейтинг книги
Те, кто внизу. Донья Барбара. Сеньор Президент

ФЭНТЕЗИ-2004

Пехов Алексей Юрьевич
Фантастика:
фэнтези
5.75
рейтинг книги
ФЭНТЕЗИ-2004

Дважды одаренный. Том VI

Тарс Элиан
6. Дважды одаренный
Фантастика:
аниме
альтернативная история
фэнтези
фантастика: прочее
5.25
рейтинг книги
Дважды одаренный. Том VI

Газлайтер. Том 31

Володин Григорий Григорьевич
31. История Телепата
Фантастика:
боевая фантастика
попаданцы
альтернативная история
фэнтези
6.25
рейтинг книги
Газлайтер. Том 31

Имперец. Том 3

Романов Михаил Яковлевич
2. Имперец
Фантастика:
боевая фантастика
попаданцы
альтернативная история
7.50
рейтинг книги
Имперец. Том 3

Компьютерные сети. 6-е изд.

Д. Таненбаум Э. С., Фимстер Н. , Уэзеролл
Старинная литература:
прочая старинная литература
5.00
рейтинг книги
Компьютерные сети. 6-е изд.

Оковы страсти

Роджерс Розмари
Любовные романы:
исторические любовные романы
7.42
рейтинг книги
Оковы страсти

Том 11. Письма 1836-1841

Гоголь Николай Васильевич
11. Полное собрание сочинений в четырнадцати томах
Проза:
русская классическая проза
5.00
рейтинг книги
Том 11. Письма 1836-1841